Banka e Shqipërisë ka bërë disa ndryshime të rëndësishme në rregullat e kreditimit që ndikojnë drejtpërdrejt çdo person që ka ose planifikon të marrë kredi. Disa nga këto ndryshime kanë hyrë tashmë në fuqi, disa të tjera po zbatohen gradualisht.
Ky artikull shpjegon çdo ndryshim në gjuhë të thjeshtë — çfarë ka ndryshuar, si të prek ty si konsumator, dhe çfarë duhet të bësh ndryshe kur aplikon për kredi në 2026.
NEI maksimal ka rënë sërish — Kreditë e vogla janë më të lira
Ndryshimi më i prekshëm për shumicën e shqiptarëve: tavani i interesit maksimal për kreditë e vogla konsumatore ka zbritur sërish.
Për gjashtëmujorin janar–korrik 2026, Banka e Shqipërisë ka përcaktuar këto kufij:
| Lloji i produktit | NEI Maksimal H1 2026 | Ishte H2 2025 | Ishte H1 2025 |
|---|---|---|---|
| Kredi me këste, deri 200,000 LEK | 54.80% | 62.2% | 70.9% |
| Kredi me këste, 200,001–600,000 LEK | 35.43% | 35.21% | 36.55% |
| Karta krediti, deri 200,000 LEK | 26.68% | 27.1% | — |
| Overdraft, deri 200,000 LEK | 18.27% | 18.3% | 18.54% |
Për kontekst historik: kur ky kufizim u vendos për herë të parë në 2022, NEI maksimal për kreditë e vogla ishte 171%. Sot është 54.80% — mbi tri herë më i ulët.
Çfarë do të thotë kjo për ty: Nëse merr kredi deri 200,000 LEK, institucioni financiar nuk ka të drejtë të të ngarkojë kosto totale (interes + komisione + tarifa) më të lartë se NEI 54.80% në vit. Çdo ofertë mbi këtë kufi është e paligjshme.
Ulja e NEI-së ka ndodhur falë ndryshimit të formulës së llogaritjes: që nga 2025, Banka e Shqipërisë llogarit tavanin si mesatare të thjeshtë të normave efektive në treg, pa e shtuar me 1/3 siç bëhej më parë. Kjo formulë e re do të sjellë rënie të mëtejshme edhe në periudhat e ardhshme.
Për të kuptuar sa do të paguash me kushtet aktuale, përdor kalkulatorin e kësteve.
Tani mund ta ndryshosh monedhën e kredisë
Kjo është një nga risitë më të rëndësishme të 2026. Nëse ke marrë kredi në euro por pagën e merr në lekë, tani ke të drejtën ligjore të kërkosh konvertimin e monedhës së kredisë në lekë.
Pse ka rëndësi: Shumë shqiptarë kanë marrë kredi në euro sepse shitësi i shtëpisë ose makinës e kërkonte pagesën në euro. Por pagën e marrin në lekë. Kjo do të thotë se çdo muaj janë të ekspozuar ndaj rrezikut të kursit të këmbimit — nëse euroja rritet ndaj lekut, kësti mujor rritet automatikisht edhe pse ti nuk ke ndryshuar asgjë.
Si funksionon: Paraqit kërkesën tek banka pranë së cilës ke kredinë. Konvertimi bëhet me kursin zyrtar të bankës në ditën e konvertimit. Banka nuk ka të drejtë ta refuzojë pa arsye — kjo është e drejtë e njohur me rregullore.
Kur duhet ta konsiderosh: Nëse pagën e merr në lekë dhe kredinë e ke në euro, kjo ndryshim mund të të mbrojë nga luhatjet e kursit. Megjithatë, bëj llogaritë para — nëse euroja pritet të bjerë ndaj lekut, mund të jetë më mirë ta mbash kredinë në euro. Konsultohu me bankën për skenarët.
Banka gjithashtu është e detyruar të të njoftojë nëse, si rezultat i ndryshimit të kursit, këstet e tua rriten me më shumë se 20% krahasuar me momentin e nënshkrimit të kontratës. Në atë rast, njoftimi duhet të përfshijë edhe informacionin mbi të drejtën tënde për konvertim.
Mund ta ndryshosh kolateralin (pasurinë peng) gjatë kredisë
Deri tani, nëse kishe lënë një shtëpi si garanci për kredinë, nuk mund ta ndryshoje pa e mbyllur kredinë. Rregullorja e re e ndryshon këtë.
Çfarë lejon: Nëse ke lënë si kolateral një pronë (për shembull, apartamentin ku jeton) dhe dëshiron ta zëvendësosh me një pronë tjetër (për shembull, sepse do ta shesësh apartamentin), tani ke të drejtën ta kërkosh këtë.
Kushtet: Prona e re duhet të plotësojë kriteret e bankës për kolateral — pra duhet të ketë vlerë të mjaftueshme dhe dokumentacion të rregullt. Banka do ta vlerësojë pronën e re para se të pranojë zëvendësimin.
Për kë ka rëndësi: Kryesisht për persona me kredi hipotekare (kredi për shtëpi) që duan të shesin pronën aktuale pa e mbyllur kredinë. Për kreditë e shpejta konsumatore, kjo nuk ka ndikimi të drejtpërdrejtë — sepse ato nuk kërkojnë kolateral fare.
Kufizime të reja për kreditë për blerje shtëpie
Banka e Shqipërisë ka vendosur edhe kufizime specifike për kreditë hipotekare — ato që merren për blerje banese. Këto rregulla synojnë të parandalojnë mbingarkimin me borxh:
Raporti kredi/vlerë e pronës (LTV):
- Shtëpi e parë, kredi në lekë: maksimumi 85% e vlerës së banesës
- Shtëpi e parë, kredi në euro: maksimumi 75%
- Shtëpi e dytë, kredi në lekë: maksimumi 80%
- Shtëpi e dytë, kredi në euro: maksimumi 75%
Kjo do të thotë se për të blerë një shtëpi me vlerë 10 milionë LEK, duhet të kesh të paktën 1.5 milionë LEK si kontribut personal nëse merr kredi në lekë.
Raporti këst/të ardhura (DSTI):
- Kredi në lekë, shtëpi e parë: kësti nuk kalon 40% e të ardhurave mujore
- Kredi në euro, shtëpi e parë: kësti nuk kalon 35% e të ardhurave
- Shtëpi e dytë: kufijtë janë edhe më të ulëta (35% në lekë, 30% në euro)
Shembull: Nëse ke të ardhura mujore 100,000 LEK dhe merr kredi në lekë për shtëpinë e parë, kësti maksimal do të jetë 40,000 LEK. Banka nuk ka të drejtë të miratojë kredi me këst më të lartë se kaq.
Për kë ka rëndësi: Për ata që planifikojnë blerje banese me kredi bankare. Nuk ndikon drejtpërdrejt kreditë e shpejta konsumatore — por tregon drejtimin e përgjithshëm të rregullimit: më shumë mbrojtje për konsumatorin.
Penalitetet për vonesë mbeten të kufizuara
Ky nuk është ndryshim i ri — por vlen ta kujtosh: penaliteti maksimal për vonesë në pagesën e kësteve nuk mund të kalojë 30% të kësteve të papaguara.
Kjo rregullore u fut për herë të parë si pjesë e ndryshimeve të vitit 2022 dhe mbetet në fuqi. Para këtyre ndryshimeve, disa institucione financiare aplikonin penalitete që shpesh e dyfishonin ose trefishonin borxhin origjinal — praktikë që sot është e ndaluar.
Gjithashtu, komisionet e aplikuara nga ofruesi duhet të paguhen në momentin e dhënies së kredisë — nuk lejohet më shpërndarja e tyre përgjatë jetëgjatësisë së kredisë. Kjo do të thotë se kostoja është e qartë që në fillim.
Komisioni i shlyerjes para kohe — Sa kushton ta mbyllësh herët
Nëse mundesh ta shlyesh kredinë para afatit, rregullorja parashikon:
- Nëse ka mbetur mbi 1 vit deri në fund: penaliteti maksimal 2% e shumës së shlyer para kohe
- Nëse ka mbetur nën 1 vit: penaliteti maksimal 1%
- Disa ofrues nuk aplikojnë fare penalitet — pyetje para se të firmosësh
Kjo do të thotë se nëse ke mundësinë ta mbyllësh kredinë herët (për shembull, ke marrë një bonus ose ke shitur diçka), mund ta bësh me kosto minimale. Gjithmonë ia vlen ta llogaritësh: nëse interesi i mbetur i kredisë është më i lartë se penaliteti 1-2%, shlyerja e parakohshme kursen para.
Çfarë duhet të bësh si konsumator në 2026
Këto ndryshime rregullatore janë të gjitha në favor tënd. Ja si t’i shfrytëzosh:
Para se të aplikosh për kredi: Kontrollo NEI-n maksimale aktuale (54.80% për kredi deri 200K LEK). Çdo ofertë mbi këtë kufi është e paligjshme. Kërko Fletën Parakontraktor — është detyrimi i ofruesit ta japë.
Nëse ke tashmë kredi në euro: Vlerëso nëse konvertimi në lekë të mbron nga rreziku i kursit. Paraqit kërkesën tek banka — ke të drejtë ligjore.
Nëse planifikon ta shlyesh herët: Llogarit nëse kursimi nga interesi i mbetur e justifikon penalitetin 1-2%. Shpesh ia vlen.
Nëse ke kredi hipotekare dhe do të shesësh pronën: Tani mund ta zëvendësosh kolateralin pa e mbyllur kredinë — pyetje bankën për procesin.
Nëse dyshon se ofruesi po shkel rregullat: Kërko ndihmë pranë Bankës së Shqipërisë si autoritet mbikëqyrës. Çdo institucion financiar i licencuar raporton pranë BSH.
Për llogaritje të saktë sipas kushteve aktuale: Hap Kalkulatorin →
Pyetje të shpeshta
Sa është NEI maksimal për 2026?
Për kreditë me këste deri 200,000 LEK: 54.80%. Për kreditë 200,001–600,000 LEK: 35.43%. Këto kufij janë të vlefshëm për periudhën janar–korrik 2026 dhe rishikohen çdo gjashtë muaj.
A mund ta ndryshoj monedhën e kredisë?
Po, nëse pagën e merr në monedhë tjetër nga ajo e kredisë. Banka është e detyruar ta pranojë kërkesën. Konvertimi bëhet me kursin zyrtar të ditës.
Sa është penaliteti nëse vonoj këstin?
Maksimumi 30% e kësteve të papaguara. Ky kufi është i detyrueshëm për të gjitha institucionet e licencuara.
A mund ta shlyej kredinë para kohe?
Po. Penaliteti maksimal: 2% nëse kanë mbetur mbi 1 vit, 1% nëse nën 1 vit. Disa ofrues nuk e aplikojnë fare.
A ka ndryshuar diçka për kreditë e shpejta online?
Po — NEI maksimal ka rënë, gjë që do të thotë kosto më e ulët totale. Penalitetet janë të kufizuara. Dhe mbrojtja e konsumatorit është forcuar. Për kreditë e shpejta pa kolateral, ndryshimet kryesore janë ulja e NEI-së dhe kufizimi i penaliteteve.
Ku mund të informohem për rregulloret e reja?
Faqja zyrtare e Bankës së Shqipërisë (bankofalbania.org) publikon çdo rregullore dhe ndryshim. Gjithashtu, çdo institucion financiar i licencuar është i detyruar ta njoftojë klientin para firmosjes së kontratës.
Apliko me besim — kushtet janë më transparente se kurrë.
NEI maksimal 54.80%. Penalitete të kufizuara. Kontratë transparente.